ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN ÇEVRECİLİĞİ

Bu tür araçların içten yanmalı motorlara sahip araçlardan daha çevreci olduğunu kat’i olarak söyleyebiliriz. Ancak bu durum, elektrikli araçların sıfır karbon salınımı yaptığı anlamına gelmiyor.

İlk olarak elektrikli araçların üretiminde, bilhassa bataryalarının üretiminde kullanılan malzemeler çevre kirliliği için önem arz etmekte. Elektrikli araçların çevreciliğinin ön planda tutmak isteyen sektör öncüleri batarya üretiminde çevre kirliliğine yola açacak unsurları azaltmaya gayret gösteriyor.

İkincil olarak henüz büyük bir ihtiyaç olarak gözükmese de bataryaların ömrünü tamamladıktan sonra yeniden batarya olarak kullanılabilmesi için büyük AR-GE faaliyetleri var. Ömrünü tamamlayan bataryaların ne yapılacağı, nasıl geri dönüşüm sistemine katılacağı hususunda çalışmalar/girişimler var. Hatta bazı ülkelerde bununla ilgili olarak geri dönüşüm tesislerin kurulduğu ifade ediliyor. Bu tesisler sayesinde, batarya içerisindeki lityum, mangan, nikel, kobalt ve grafit gibi değerli materyalleri yeniden kullanmak mümkün olacak. Bu çalışmalarlaelektrikli araçların karbon ayak izi küçülmüş olacak.

Tesla markası, bir süredir araçlarındaki bataryaları geri dönüştürdüğü, Volkswagen markasının da geri dönüşüm tesisini faaliyete geçirdiği ifade ediliyor. Lityum pil üreticisi Northvoltise, tamamen geri dönüştürülmüş malzemeler kullanarak pil ürettiğini duyurmuştu. Hatta Elon Musk’ın, 40 yılı aşmayan sürede üretilen araçların bataryalarının elektrikli araç sektörü için yeterli geri dönüştürülebilir malzemelere sahip olacağı ve lityum bataryalar için yeni madene ihtiyaç olmayacağını ifade ettiği biliniyor.

Bu arada bir yanlış anlaşılmanın önüne geçmek için bataryaların ömrünü tamamlaması konusunu biraz açmak gerekiyor. Bataryaların verimi azalınca misal, tam şarjda 500 km. menzile sahip aracın bataryası 400 km. lik menzile düştüğünde, yani araç sahibinin gördüğü işe göre menzil yetersiz hale gelince her zaman komple bir batarya değişimi gerekmez. Bataryalar modül modülimal edildiğinden düşük verimlilik veya arıza durumunda problemli modüllerin tespit edilip değiştirilmesi yeterli oluyor. Elektrikli araç servislerinin ifadesine göre, bu süreçte bataryalarda arıza olarak herhangi bir problemle karşılaşmadıklarınıhatırlatmakta da fayda var.

Arızalı modüller haricinde genel olarak on yıla varan süreçte yüzde seksenlere varan verimler ön görülüyor. Bataryalarda her geçen gün verimliliğin sürekliliğini artıracak imalatlar gelişiyor.

Üçüncü olarak Elektrikli araçların kullandığı elektriğin ciddi bir bölümü fosil yakıtlardan elde ediliyor. Çevrecilik adına, yenilenebilir enerji üreten “güneş enerjili şarj istasyonu” türünde örneklerin çoğalması gerekiyor. Gündüz aracın park edeceği konumda bu tür bir uygulama; hem tasarruf anlamında, hem çevre yönünden çok değerli…

Naci İRİS

Elektrik Yüksek Müh. & İşletme Bilim Uzmanı

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Naci İris - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak LC Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan LC Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler LC Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı LC Haber değil haberi geçen ajanstır.